Τι είναι η Βιταμίνη Κ; Γιατί μας είναι τόσο απαραίτητη;

0 Comment

Τι είναι η Βιταμίνη Κ; Γιατί μας είναι τόσο απαραίτητη;

Η βιταμίνη Κ αποτελεί ένα θρεπτικό συστατικό απαραίτητο για τη ζωή και την υγεία. Συμμετέχει σε πολλές σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως στην πήξη του αίματος και στη διατήρηση της υγείας των οστών.

 

Τι είναι η βιταμίνη Κ;

Αποτελεί μια από τις βασικότερες λιποδιαλυτές βιταμίνες, απαιτεί δηλαδή την παρουσία λίπους για να μπορέσει να απορροφηθεί από τον οργανισμό. Ο όρος βιταμίνη Κ αναφέρεται σε μια ομάδα μορίων με παρόμοια χημική δομή και δράση. Στη φυσική της μορφή υπάρχει σε σε μεγάλη ποικιλία τροφίμων, καθώς και σε συμπληρώματα διατροφής.

 

Τι μορφές βιταμίνης Κ υπάρχουν;

Κατηγοριοποιείται σε δύο κύριες μορφές, τη βιταμίνη Κ1 (φυλλοκινόνη) και τη βιταμίνη Κ2 (μενακινόνη).
Η βιταμίνη Κ1 εντοπίζεται κυρίως σε φυτικές πηγές, όπως είναι στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, μπρόκολο, μαρούλι κ.α.), σε φυτικά έλαια καθώς και σε ορισμένα φρούτα (blueberries, σύκα κ.α.).

Αντίθετα, η βιταμίνη Κ2 είναι κυρίως μικροβιακής προέλευσης. Μεγάλο μέρος των ημερήσιων αναγκών σε βιταμίνη Κ στον άνθρωπο παράγονται από τα βακτήρια του εντέρου στη μορφή της Κ2. Στη φύση η μενακινόνη υπάρχει σε μέτριες ποσότητες σε ζωικά προϊόντα, όπως είναι το κρέας, το γάλα, η σόγια ή τα αυγά, καθώς σε προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση όπως είναι το παραδοσιακό φαγητό Natto.

Παρόλο που και οι δύο τύποι βιταμίνης Κ είναι εξίσου επωφελής για την υγεία, η βιταμίνη Κ2 (μενακινόνη) φαίνεται να έχει μεγαλύτερη δραστικότητα.

 

Έλλειψη βιταμίνης Κ

Η έλλειψη βιταμίνης Κ είναι σχετικά σπάνια. Σε περίπτωση όπου υπάρχει μειωμένα επίπεδα, εμφανίζονται σημαντικά προβλήματα υγείας όπως προβλήματα με την πήξη του αίματος – αιμορραγία, μελανίες, ελάττωση της οστικής πυκνότητας και αύξηση του κινδύνου εμφάνισης οστεοπόρωσης μακροχρόνια.

Σε αυξημένο κίνδυνο για εμφάνισης έλλειψης βιταμίνης Κ είναι τα άτομα με:

  • φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου (π.χ. ελκώδης κολίτιδα)
  • σύνδρομο δυσαπορρόφησης (π.χ. σύνδρομο βραχέος εντέρου ή μετά από βαριατρική επέμβαση)
  • φτωχή διατροφή
  • ηπατική νόσο
  • κυστική ίνωση ή κοιλιοκάκη
  • νεογέννητα και πρόωρα βρέφη που θηλάζουν
  • λαμβάνουν μακροχρόνια αντιβιοτικά

 

Ποιες είναι οι δράσεις της βιταμίνης Κ;

Η βιταμίνη Κ δρα ως συνένζυμο σε ορισμένες βιοχημικές αντιδράσεις του οργανισμού καθώς και στη σύνθεση και σωστή λειτουργία διαφόρων πρωτεϊνών, όπως είναι η προθρομβίνη και ο οστεοκαλσίνη.

Πήξη του αίματος

Η βιταμίνη Κ βοηθά στην πήξη του αίματος, στη διακοπή της αιμορραγίας, μειώνει τη δημιουργία μελανιών καθώς και στην ταχύτερη επούλωση πληγών. Η διαδικασία της πήξης του αίματος αποτελεί μια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία. Πολλές από τις πρωτεΐνες που συμμετέχουν στο σχηματισμό της πήξης, χρειάζονται τη βιταμίνη Κ για τη σωστή δράση τους. Χωρίς την απαιτούμενη ποσότητα βιταμίνης Κ υπάρχει αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας.

Καρδιαγγειακή υγεία

Μια από τις κυριότερες αιτίες καρδιακής προσβολής είναι η εναπόθεση ασβεστίου στις αρτηρίες. Η ασβεστοποίηση των αρτηριών τις κάνει πιο σκληρές, με μειωμένη ελαστικότητα ενώ μειώνει και το πλάτος τους, κάνοντας τες πιο στενές. Η λήψη βιταμίνης Κ προλαμβάνει την εναπόθεση ασβεστίου στα αγγεία και στους ιστούς, υποδεικνύονται πως έμμεσα συμμετέχει στην καρδιαγγειακή προστασία. Παρ΄ όλα αυτά, απαιτούνται μεγαλύτερες και καλύτερα σχεδιασμένες μελέτες που θα αναδεικνύουν το ρόλο της βιταμίνης Κ στην πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου.

Οστεοπόρωση

Η οστεοκαλσίνη αποτελεί μια ορμόνη που εξαρτάται από την ύπαρξη βιταμίνης Κ και είναι υπεύθυνη για την υγεία των οστών και συγκεκριμένα για την εναπόθεση και αποβολή ασβεστίου από τα οστά. Συγκεκριμένα, η βιταμίνη Κ βοηθά το ασβέστιο που κυκλοφορεί στο αίμα να αποθηκευτεί στα οστά. Σύμφωνα με μελέτες, τα άτομα που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες βιταμίνης Κ μέσω των τροφών ή συμπληρωμάτων διατροφής, έχουν πιο δυνατά οστά και είναι λιγότερο πιθανό να υποστούν κάποιο οστικό κάταγμα στη ζωή τους ακόμη και εάν τα άτομα είχαν ήδη οστεοπόρωση. Η δράση της βιταμίνης Κ ενισχύεται από τη δράση της βιταμίνης D, για το λόγο αυτό συστήνεται να λαμβάνονται μαζί για καλύτερη απορρόφηση του ασβεστίου από τα οστά.

Βελτίωση της εγκεφαλικής υγείας και φλεγμονής

Είναι πλέον αποδεδειγμένο πως χρόνιες ασθενείς όπως η νόσος Alzheimer, ο καρκίνος, η νόσος Πάρκινσον καθώς και η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελούν φλεγμονώδεις καταστάσεις. Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες μελέτες δείχνουν πως η βιταμίνη Κ έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, προστατεύοντας τα εγκεφαλικά κύτταρα από το οξειδωτικό στρες και τη επιβλαβείς δράσεις των ελευθέρων ριζών.

 

Συμπληρώματα διατροφής με βιταμίνη Κ

Η βιταμίνη Κ διατίθεται είτε μεμονωμένη σε συμπληρώματα διατροφής ή σε φόρμουλες με ασβέστιο, μαγνήσιο ή βιταμίνη D. Οι πιο συχνές μορφές βιταμίνης Κ στα συμπληρώματα διατροφής είναι συνθετικές και είναι είτε στη μορφή βιταμίνης Κ1, φυλλοκινόνη και φυτοναδιόνη, καθώς και στη μορφή βιταμίνης Κ2, μενακινόνη-4 (ΜΚ-4) και μενακινόνη-7 (ΜΚ-7), που είναι και οι πιο μελετημένες μορφές. Σύμφωνα με μελέτες, τα συμπληρώματα με βιταμίνη Κ2 στη μορφή της ΜΚ-7 έχουν μεγαλύτερη βιοδιαθεσιμότητα και χρόνο δράσης.

 

Πόση βιταμίνη Κ χρειάζομαι;

Παρόλο η έλλειψη βιταμίνης Κ είναι σπάνια, για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού χρειάζεται καθημερινά να καλύπτονται οι βασικές ανάγκες σε βιταμίνη. Οι ανάγκες διαφοροποιούνται ανάλογα το στάδιο ανάπτυξης και το φύλο. Για τους άνδρες οι ημερήσιες ανάγκες σε βιταμίνη Κ είναι 120 mcg ενώ για τις γυναίκες 90 mcg. Η θεραπευτική δοσολογία κυμαίνεται από 50-150 mcg.

 

Υπάρχουν αλληλεπιδράσεις και αντενδείξεις με τη βιταμίνη Κ;

Η λήψη βιταμίνης Κ σε υγιή άτομα είναι ασφαλής, ωστόσο, καθώς αλληλεπιδρά με φαρμακευτικές αγωγές η λήψη της χρειάζεται προσοχή. Άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα θα πρέπει να λαμβάνουν συγκεκριμένη ποσότητα βιταμίνης Κ ημερησίως τόσο μέσω της τροφής όσο και μέσω συμπληρωμάτων, καθώς υπάρχει αυξημένος κίνδυνος αιμορραγικού επεισοδίου.

Επιπλέον άτομα που λαμβάνουν αντιβιοτικά, ορλιστάτη ή δεσμευτικά χωνευτικών οξέων, ενδέχεται να έχουν αυξημένες ανάγκες σε βιταμίνη Κ, καθώς είτε μειώνουν την ικανότητα παραγωγής βιταμίνης Κ από τα βακτήρια του εντέρου ή την απορρόφηση της βιταμίνης Κ από τον οργανισμό.

0 Σχόλια

    Αφήστε Σχόλιο