Ποιο προβιοτικό είναι κατάλληλο για εμένα;

0 Comment

Priobiotics

Ως προβιοτικά ορίζονται τα ζωντανά βακτήρια ή οι ζυμομύκητες οι οποίοι όταν χορηγούνται σε επαρκείς ποσότητες παρέχουν όφελος στην υγεία του ξενιστή, εξασφαλίζοντας τη φυσιολογική λειτουργία του γαστρεντερικού και του ουρογεννητικού συστήματος, διατηρώντας ή αποκαθιστώντας τη φυσιολογική τους χλωρίδα.

Φυσιολογικά, το έντερο περιέχει βακτήρια τα οποία αποκτήθηκαν μέσω μιας διεργασίας η οποία ξεκινάει από τη γέννηση του ανθρώπινου οργανισμού και ονομάζεται αποικισμός. Το μικροβίωμα του εντέρου, το οποίο είναι μοναδικό για τον καθένα, περιέχει δισεκατομμύρια από αυτά τα βακτήρια τα οποία θεωρούνται ευεργετικά ή «φιλικά» και για αυτά χρησιμοποιείται ο όρος προβιοτικά.

Τα βακτήρια τα οποία συναντώνται συχνότερα στο ανθρώπινο μικροβίωμα ανήκουν στην οικογένεια των Lactobacillus και Bifidobacterium, ενώ υπάρχουν επίσης ζυμομύκητες όπως ο Saccharomyces boulardii.

Οι επιστήμονες περιγράφουν τα βακτήρια με 3 λέξεις: γένος (genus), είδος (species) και στέλεχος (strain). Για παράδειγμα “Bifidobacterium longum W11″, όπου το bifidobacterium είναι το γένος, το longum είναι το είδος και το W11 είναι το στέλεχος.

Τα προβιοτικά συνήθως μετρώνται σε μονάδες σχηματισμού αποικιών (colony-forming units-CFU). Στις περισσότερες μελέτες, διαπιστώθηκε ότι οι υψηλότερες δόσεις έχουν καλύτερα αποτελέσματα. Ωστόσο, ορισμένα προβιοτικά μπορεί να είναι αποτελεσματικά σε δόσεις 1-2 δισεκατομμυρίων CFU ανά ημέρα, ενώ άλλα μπορεί να απαιτούν τουλάχιστον 20 δισεκατομμύρια CFU για να επιτευχθούν τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Πρεβιοτικά και συμβιωτικά

Τα πρεβιοτικά είναι ουσίες, κατά κύριο λόγο φυτικές ίνες (ινουλίνη, λακτουλόζη, φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες–FOS), οι οποίες αποτελούν την «τροφή» των προβιοτικών και συμβάλλουν στην ομαλή ανάπτυξη και συντήρησή τους.

Συμβιωτικά χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα και τα συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν τόσο προβιοτικά όσο και πρεβιοτικά.

Ποια είναι τα είδη των προβιοτικών;

Πολλοί τύποι βακτηρίων ταξινομούνται ως προβιοτικά με το καθένα να παρουσιάζει διαφορετικά οφέλη. Ταξινομούνται, κυρίως, σε 3 ομάδες:

  • οξυγαλακτικά βακτήρια – Lactobacillus (π.χ. L. plantarum, L. paracasei, L. acidophilus, L. casei, L. rhamnosus, L. crispatus, L. gasseri, L. reuteri, L. bulgaricus ),
  • τα  μπιφιντοβακτήρια – Bifidobacterium (π.χ. B. longum, B. breve, B. animalis, B. bifidum), 
  • οι ζυμομύκητες – Saccharomyces (S. boulardii)

Επιπλέον, οι εντερόκοκκοι – Enterococcus (E. faecium), οι βάκιλλοι – Bacillus (π.χ. B. coagulans, B. subtilis, B. laterosporus), τα προπιονικά βακτήρια – Propionibacterium (π.χ. P. jensenii, P. freudenreichii), οι γαλακτόκοκκοι – Lactococcus (π.χ. L. lactis, L. reuteri, L. rhamnosus, L. casei, L. acidophilus, L. curvatus, L. plantarum), όπως και οι στρεπτόκοκκοι – Streptococcus (π.χ. S. sanguis, S. oralis, S. mitis, S. thermophilus, S. salivarius) ανήκουν στα ιδιαίτερα ωφέλιμα είδη των προβιοτικών.

Με ποιον τρόπο δρουν τα προβιοτικά;

Αν και δεν είναι γνωστοί οι ακριβείς μηχανισμοί δράσης των προβιοτικών, έχουν προταθεί αρκετοί. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα προβιοτικά περιλαμβάνουν βακτήρια γαλακτικού οξέος, ιδιαίτερα είδη Lactobacillus και Bifidobacterium. Αυτά τα βακτήρια παράγουν γαλακτικό οξύ, οξικό οξύ και προπιονικό οξύ, τα οποία μειώνουν το εντερικό pH και καταστέλλουν την ανάπτυξη διαφόρων παθογόνων βακτηρίων, αποκαθιστώντας έτσι την ισορροπία της χλωρίδας του εντέρου.

Ένας άλλος μηχανισμός βακτηριακών παρεμβολών περιλαμβάνει την παραγωγή διαφόρων ουσιών, όπως υπεροξειδίου του υδρογόνου, οργανικών οξέων, βακτηριοκινών και βιοεπιφανειοδραστικών ουσιών, που είναι τοξικά στους παθογόνους μικροοργανισμούς.

Τα προβιοτικά μειώνουν επίσης τον αποικισμό των παθογόνων μικροοργανισμών στο ουροποιητικό και στο γαστρεντερικό σύστημα, εμποδίζοντας ανταγωνιστικά την προσκόλλησή τους στο ενδοθήλιό τους. Έχει αποδειχθεί ότι οι γαλακτοβάκιλλοι αναστέλλουν την προσκόλληση του E. coli (υπεύθυνο για το 99% των ουρολοιμώξεων) στα ουροεπιθηλιακά κύτταρα.

Ένας άλλος προτεινόμενος μηχανισμός δράσης των προβιοτικών περιλαμβάνει ανοσοδιαμόρφωση. Μελέτες σε ζώα διαπίστωσαν ότι ορισμένα προβιοτικά στελέχη αυξάνουν την ανοσιακή απάντηση του οργανισμού διεγείροντας την φαγοκυτταρική δραστηριότητα των λεμφοκυττάρων και των μακροφάγων. Τα προβιοτικά συνεισφέρουν στην παραγωγή αντισωμάτων και δρουν ευεργετικά στην αντιμετώπιση της διάρροιας που προκαλείται από γαστρεντερίτιδα.

Ποια προβιοτικά είναι απαραίτητα σε κάθε κατάσταση;

Προβιοτικά και δυσκοιλιότητα: Τα τελευταία χρόνια οι διατροφικές αλλαγές και τα προβιοτικά συμπληρώματα έχουν γίνει όλο και πιο δημοφιλείς εναλλακτικές προσεγγίσεις στη θεραπεία της δυσκοιλιότητας. Συγκεκριμένα στελέχη όπως B. (animalis) lactis, L. reuteri, L. acidophilus, L. paracasei, L. delbrueckii subsp. bulgaricus, L. plantarum, B. longum, B. infantis, B. breve, S. thermophilus, L.casei Shirota, φαίνεται να δρουν ευεργετικά στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας.

Προβιοτικά και διάρροια: Τα προβιοτικά είναι ευρέως γνωστά για την ικανότητά τους να αποτρέπουν τη διάρροια ή να μειώνουν τη σοβαρότητά της. Η διάρροια είναι μια κοινή παρενέργεια της λήψης αντιβιοτικών. Εμφανίζεται επειδή τα αντιβιοτικά μπορούν να διαταρράξουν την ισορροπία μεταξύ «καλών» και «κακών» βακτηρίων στο έντερο. Ερευνητικά δεδομένα έδειξαν ότι η λήψη προβιοτικών μείωσε τη διάρροια που σχετίζεται με αντιβιοτικά κατά 42%.

Τα προβιοτικά μπορούν επίσης να βοηθήσουν με άλλες μορφές διάρροιας που δεν σχετίζονται με αντιβιοτικά. Μια μεγάλη ανασκόπηση 35 μελετών διαπίστωσε ότι ορισμένα στελέχη προβιοτικών μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια της μολυσματικής διάρροιας κατά μέσο όρο 25 ωρών. Επιπλέον, μείωσαν τον κίνδυνο διάρροιας των ταξιδιωτών κατά 8%. Μείωσαν, επίσης, τον κίνδυνο διάρροιας από άλλες αιτίες κατά 57% σε παιδιά και 26% σε ενήλικες.

Η αποτελεσματικότητα ποικίλλει, ανάλογα με τον τύπο και τη δόση του προβιοτικού που λαμβάνεται. Τα στελέχη όπως το Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus casei, Lactobacillus rhamnosus GGLactobacillus acidophilusLactobacillus bulgaricus και η μαγιά Saccharomyces boulardii είναι εκείνα που ευθύνονται για την πρόληψη ή θεραπεία της διάρροιας.

Προβιοτικά και σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου χαρακτηρίζεται από διάχυτο κοιλιακό άλγος, μετεωρισμό (φούσκωμα) και διαταρραγμένη εντερική λειτουργία (εναλλαγή διαρροιών και δυσκοιλιότητας). Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε βακτηριακή υπερανάπτυξη στο λεπτό έντερο, προκαλώντας αυξημένες αντιδράσεις ζύμωσης και παραγωγής αερίων. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα προβιοτικά μπορεί να είναι ευεργετικά στη μείωση του μετεωρισμού που σχετίζεται με το εν λόγο σύνδρομο. Τα προβιοτικά που χρησιμοποιούνται συχνότερα στη θεραπεία του περιλαμβάνουν τις ομάδες Lactobacillus και Bifidobacteria.

Προβιοτικά και λοίμωξη ουρογεννητικού συστήματος: Το μη φυσιολογικό κολπικό μικροβιώμα μπορεί να οδηγήσει σε συμπτωματικές λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένης της αιδοιοκολπικής καντιντίασης. Οι γαλακτοβακίλλοι, ειδικά οι Lactobacillus crispatus και Lactobacillus iners,  L. rhamnosus, L. plantarum, L. acidophilus, και L. reuteri είναι οι κυρίαρχοι κολπικοί μικροοργανισμοί σε υγιείς προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Όταν διαταράσσεται η φυσιολογική κολπική μικροχλωρίδα, όπως με τη χρήση αντιβιοτικών ευρέος φάσματος, μπορεί να εμφανιστεί υπερανάπτυξη των Candida albicans, προκαλώντας αιδοιοκολπική καντιντίαση. Η αποκατάσταση της φυσιολογικής χλωρίδας με γαλακτοβακίλλους μπορεί να βοηθήσει στη θεραπεία αυτής της λοίμωξης, όπως και στην αποτροπή μετανάστευσης παθογόνων βακτηρίων και κυρίως του E. coli στα τοιχώματα του ουροποιητικού συστήματος.

Προβιοτικά και ανοσοποιητικό: Ορισμένα προβιοτικά έχουν αποδειχθεί ότι προάγουν την παραγωγή φυσικών αντισωμάτων στον οργανισμό.

Μια βιβλιογραφική ανασκόπηση διαπίστωσε ότι η λήψη προβιοτικών μείωσε την πιθανότητα και τη διάρκεια των αναπνευστικών λοιμώξεων. Ωστόσο, η ποιότητα των αποδεικτικών στοιχείων ήταν χαμηλή.

Μια άλλη μελέτη που περιελάμβανε περισσότερα από 570 παιδιά διαπίστωσε ότι η λήψη Lactobacillus rhamnosus μείωσε τη συχνότητα και τη σοβαρότητα των αναπνευστικών λοιμώξεων κατά 17%.

Προβιοτικά και συνολική υγεία: Τα βακτήρια του εντέρου συμμετέχουν στην πέψη των τροφών, στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών, ενώ πολλά από αυτά παράγουν τα ίδια ορισμένες βιταμίνες, όπως είναι η βιταμίνη B12, η Β6 και η Βιταμίνη Κ, τις οποίες απορροφά και χρησιμοποιεί ο οργανισμός. Σημαντικός είναι ο ρόλος των προβιοτικών στο μεταβολισμό των μακροθρεπτικών συστατικών (π.χ. των υδατανθράκων), και πολλών μετάλλων και ιχνοστοιχείων όπως ο σίδηρος, το ασβέστιο και το μαγνήσιο.

Μια πρόσφατη μελέτη σε υγιείς ενήλικες έδειξε ότι η λήψη Bifidobacterium bifidum για τέσσερις εβδομάδες βοήθησε στην ενίσχυση της παραγωγής ωφέλιμων λιπαρών οξέων (βραχέων αλύσων).

Είναι γνωστό ότι στους ηλικιωμένους παρατηρείται μείωση των «φιλικών» βακτηρίων του εντέρου και συγκεκριμένα των Bifidobacteria, με παράλληλη αύξηση «εχθρικών» βακτηρίων με επακόλουθα προβλήματα υγείας. Για αυτό το λόγο συστήνεται τις περισσότερες φορές να λαμβάνουν ενισχυμένα προβιοτικά, συμπληρωματικά με τη διατροφή τους.

Τρόπος χορήγησης και φύλαξης των προβιοτικών

Τα προβιοτικά διατίθενται ως συμπλήρωμα διατροφής (π.χ. δισκία, κάψουλες ή σκόνες) και ως γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση (δηλαδή γιαούρτι και γάλα). Η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από την ικανότητά τους να επιβιώνουν μέσω της γαστρεντερικής οδού και να αποικίζουν ένα τμήμα ιστού. Για να αποφευχθεί η καταστροφή τους από γαστρικά οξέα και εντερικά χολικά άλατα, ορισμένα προβιοτικά παρασκευάσματα μπορεί να είναι εντερικά επικαλυμμένα. Για να συμβεί ο αποικισμός, τα προβιοτικά πρέπει να περιέχουν ζωντανούς μικροοργανισμούς και πρέπει να λαμβάνονται σε τακτική βάση, προκειμένου να επιτευχθούν αποτελεσματικές συγκεντρώσεις στον οργανισμό. Η ποσότητα, η ποιότητα και η καθαρότητα των βακτηρίων ή ζυμομυκήτων στα προβιοτικά μπορεί να ποικίλλουν μεταξύ των προϊόντων λόγω της πολυπλοκότητας του ποιοτικού ελέγχου με ζώντες μικροοργανισμούς και της έλλειψης καθολικών προγραμμάτων διασφάλισης ποιότητας.

Η προβιοτική δοσολογία ποικίλλει ανάλογα με το προϊόν και συνήθως, ένα προβιοτικό θα πρέπει να περιέχει αρκετά δισεκατομμύρια μικροοργανισμούς για να αυξήσει την πιθανότητα επαρκούς αποικισμού του εντέρου. Για τους γαλακτοβακίλλους, οι τυπικές δόσεις που χρησιμοποιήθηκαν σε μελέτες κυμαίνονταν από 1-20 δισεκατομμύρια CFUs. Για το S. boulardii, οι περισσότερες μελέτες εξέτασαν ημερήσιες δόσεις που κυμαίνονται από 250 έως 500 mg. Τα προϊόντα πρέπει να αποθηκεύονται σύμφωνα με τις συστάσεις του κατασκευαστή, καθώς ορισμένα ενδέχεται να απαιτούν ψύξη. Επιπλέον, τα παρασκευάσματα μπορεί να έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής και πολλά παρασκευάσματα περιέχουν πολλά διαφορετικά είδη, επομένως η δοσολογία μπορεί να ποικίλει ανάλογα με το προϊόν. Συστήνεται να καταναλώνονται με γεμάτο στομάχι ώστε να ελαχιστοποιείται η επίδραση των οξέων του στομάχου στα προβιοτικά, εκτός εάν αναφέρεται διαφορετικά από τον κατασκευαστή.

Αποφεύγεται η λήψη τους με ζεστά ροφήματα, καθώς η πλειοψηφία αυτών καταστρέφεται σε υψηλές θερμοκρασίες.

Αντενδείξεις και αλληλεπιδράσεις

Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν λαμβάνετε αγωγή με ανοσοκατασταλτικά και χημειοθεραπευτικά φάρμακα, καθώς τα προβιοτικά θα μπορούσαν να προκαλέσουν λοίμωξη ή παθογόνο αποικισμό σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς. Κατά τα λοιπά, τα προβιοτικά θεωρούνται ασφαλή σκευάσματα χωρίς αξιοσημείωτες ανεπιθύμητες ενέργειες και αλληλεπιδράσεις.

Στο Vita4you.gr θα βρείτε μεγάλη ποικιλία προβιοτικών!

Πηγές

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24912386/

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0092867412001043

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25824997/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15481739/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19007054/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19018661/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26695080/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22570464/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21069673/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27275105/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27782892/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17312986/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19091823/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19091823/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12801956/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14557292/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27451450/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18336547/

0 Σχόλια

Αφήστε Σχόλιο