Φολικό οξύ για υγιές νευρικό και καρδιαγγειακό σύστημα και όχι μόνο!

0 Comment

To φυλλικό οξύ ή βιταμίνη Β9, αποτελεί μια από τις γνωστές και πολυμελετημένες βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Θεωρούνταν παράγοντας κατά της αναιμίας και όχι άδικα, καθώς η έλλειψή της οδηγεί σε μεγαλοβλαστική αναιμία.

 

Γιατί μας είναι όμως τόσο απαραίτητο το φυλλικό οξύ;

Αποτελεί μια απαραίτητη βιταμίνη για τον οργανισμό, καθώς το σώμα αδυνατεί να τη συνθέσει. Η πρόσληψη της να εξασφαλίζεται μόνο μέσω των τροφών ή μέσω συμπληρωμάτων διατροφής. Το σώμα χρειάζεται το φυλλικό οξύ για να συνθέσει DNA, RNA και γενετική πληροφορία, καθώς και για τη διαίρεση και πολλαπλασιασμό των κυττάρων. Χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη του νευρικού ιστού και γενικότερα όλων των ιστών του σώματος, ιδιαίτερα στο στάδιο ανάπτυξης καθώς και για το μεταβολισμό των αμινοξέων (πρωτεϊνών).

 

Τι είναι το φυλλικό οξύ;

Αποτελεί μια υδατοδιαλυτή βιταμίνη, η οποία εντοπίζεται σε τρόφιμα στη φυσική της μορφή (φυλλικό οξύ – folate ή folacin) καθώς και σε συμπληρώματα διατροφής με τη συνθετική της μορφή (φολικό οξύ – folic acid). Ο όρος φολικό οξύ ωστόσο συχνά αναφέρεται για ευκολία σε όλες τις μορφές φυλλικού οξέος.

 

Ποια τρόφιμα είναι πλούσια σε φυλλικό οξύ;

Φυσικές πηγές φυλλικού οξέος είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα φρούτα και οι χυμοί (κυρίως πορτοκάλι), οι καρποί, τα φασόλια, ο αρακάς και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Τα τρόφιμα με την υψηλότερη συγκέντρωση είναι το σπανάκι, το συκώτι, η μαγιά, τα σπαράγγια καθώς και τα λαχανάκια Βρυξελλών. Σε μικρότερες συγκεντρώσεις εντοπίζεται στο κρέας και στα πουλερικά, στα αυγά, στα θαλασσινά καθώς και στα εμπλουτισμένα δημητριακά και σιτηρά.

 

Τι συμβαίνει όταν υπάρχει έλλειψη φυλλικού οξέος;

Η μεμονωμένη έλλειψη φολικού οξέος δεν είναι ιδιαίτερα συχνή. Συνήθως, η έλλειψη φολικού οξέος συνυπάρχει με έλλειψη βιταμίνης Β12 ή/και βιταμίνη Β6 και προκαλείται από φτωχή δίαιτα, αλκοολισμό, καθώς από σύνδρομα δυσαπορρόφησης.

Μεγαλοβλαστική αναιμία

Η μεγαλύτερη συνέπεια της έλλειψης φυλλικού οξέος είναι η εμφάνιση μεγαλοβλαστικής αναιμίας, η οποία χαρακτηρίζεται από μεγάλα ανώριμα ερυθροκύτταρα (ερυθρά αιμοσφαίρια) και έλλειψη βιταμίνης Β12. Τα συμπτώματα της μεγαλοβλαστική αναιμίας είναι κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα, απώλεια μαλλιών, πονοκέφαλοι, εμφάνιση έρπη/άφθας στο βλεννογόνο του στόματος και στα χείλη, καθώς και ωχρότητα.

Καρδιαγγειακή υγεία και φολικό οξύ

Το φυλλικό οξύ είναι απαραίτητο για το μετασχηματισμό της ομοκυστεΐνης σε μεθειονίνη. Η ομοκυστεΐνη είναι ένα αμινοξύ το οποίο προκύπτει από τη διάσπαση των πρωτεΐνών. Η έλλειψη φυλλικού οξέος συνήθως συνυπάρχει με έλλειψη βιταμίνης Β12 και Β6 και οδηγεί σε αύξηση των επιπέδων ομοκυστεΐνης στο αίμα και αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Συμπληρωματική χορήγηση φολικού οξέος βοηθά στη μείωση της συγκέντρωσης ομοκυστεΐνης στο αίμα και μείωση του κινδύνου εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου.

Ανωμαλίες του κεντρικού νευρικού σωλήνα και φολικό οξύ

Οι γυναίκες που δεν λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες φυλλικού οξέος, έχουν αυξημένο κίνδυνο κατά την εγκυμοσύνη το βρέφος τους να αποκτήσει δυσπλασία του κεντρικού νευρικού σωλήνα και νευρολογικές διαταραχές. Επιπλέον, ανεπαρκής λήψη φυλλικού οξέος από τη μητέρα στην εγκυμοσύνη έχει σχετιστεί με χαμηλό βάρος γέννησης, πρόωρο τοκετό και επιβράδυνση της εμβρυϊκής ανάπτυξης.

Άνοια, γνωστική λειτουργία και νόσος Alzheimer

Πολλές μελέτες παρατήρησης έδειξαν πως η έλλειψη φυλλικού οξέος συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης φτωχής γνωστικής λειτουργίας, γεροντικής άνοιας καθώς και νόσου Alzheimer. Η συμπληρωματική λήψη φολικού οξέος, βιταμίνης Β12 και Β6 ή και σύμπλεγμα όλων των βιταμινών Β φάνηκε πως μπορεί να ωφελήσει. Εκκρεμούν, ωστόσο, μελέτες που να επιβεβαιώνουν το όφελος της λήψη τους εφόσον υπάρχει ήδη έκπτωση της νοητικής λειτουργίας.

Κατάθλιψη

Τα άτομα που έχουν χαμηλά επίπεδα φυλλικού οξέος, είναι πιο πιθανό να υποφέρουν από κατάθλιψη ή να μην ανταποκρίνονται με το βέλτιστο τρόπο στην αντικαταθλιπτική θεραπεία. Η συμπληρωματική λήψη φολικού οξέος φαίνεται να κάνει την αντικαταθλιπτική θεραπεία πιο αποτελεσματική.

Καρκίνος

Εάν και η πρόσληψη φυλλικού οξέος μέσω των τροφών φαίνεται να έχει προστατευτική δράση ως προς τον καρκίνο, η πρόσληψή του μέσω συμπληρωμάτων θέλει προσοχή. Σύμφωνα με μελέτες, μεγάλες δόσεις (>1000mcg) από άτομα με ιστορικό καρκίνου ή αδενώματος δεν συνιστώνται.

 

Ομάδες κινδύνου

Τα άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο είναι:

  • γυναίκες
  • έγκυος γυναίκες
  • αλκοολικοί
  • άτομα με σύνδρομο δυσαπορρόφησης
  • άτομα με φτωχή διατροφή

 

Συμπληρώματα φολικού οξέος

Το φολικό οξύ διατίθεται σε πολυβιταμινικές φόρμουλες, σε συμπληρώματα διατροφής για εγκύους, σε φόρμουλες με βιταμίνες του συμπλέγματος Β καθώς και μεμονωμένο. Η βιοδιαθεσιμότητα του φολικού οξέος μέσω συμπληρωμάτων είναι πολύ υψηλή από 85-100%. Συστήνεται να λαμβάνονται χωρίς φαγητό.

 

Δόση

Η πρόσληψη φυλλικού οξέος διαφοροποιείται ανάλογα το στάδιο της ανάπτυξης και το φύλο. Οι ενήλικες θα πρέπει να λαμβάνουν 400mcg ημερησίως, ενώ οι ανάγκες στην εγκυμοσύνη και το θηλασμό ανέρχονται στα 600mcg ημερησίως. Ως ανώτερο ασφαλές όριο για τους ενήλικες είναι τα 1000mcg.

 

Αντενδείξεις – αλληλεπιδράσεις

Το φολικό οξύ μπορεί να αλληλεπιδράσει με πολλές φαρμακευτικές αγωγές όπως με αντιεπιλεπτική αγωγή, αντικαρκινικά φάρμακα (μεθοτρεξάτη) και φάρμακα για την ελκώδη κολίτιδα. Μεγάλες δόσεις φολικού οξέος αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και καλύπτουν τυχόν έλλειψη βιταμίνης Β12. Άτομα με ιστορικό καρκίνου δεν πρέπει να λαμβάνουν μεγάλες δόσεις φολικού οξέος.

0 Σχόλια

Αφήστε Σχόλιο