Τα βαρέα μέταλλα αποτελούν μια ομάδα μετάλλων τα οποία υπάρχουν σε αφθονία στη φύση, συσσωρεύονται στα κύτταρα και έχουν δυσμενείς επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία και μεταβολισμό.

   Η επαφή μας μέσω της διατροφής και του τρόπου ζωής με τα βαρέα μέταλλα είναι σε ένα βαθμό αναπόφευκτη. Πώς μπορούμε όμως να ενισχύσουμε την άμυνα του οργανισμού; Υπάρχουν φυσικές ουσίες που μπορούν να βοηθήσουν στην αποτοξίνωση των ιστών από τα βαρέα μέταλλα;

Τι είναι τα βαρέα μέταλλα

  Παρόλο που δεν υπάρχει επιστημονικά αποδεκτός ορισμός, ως βαρέα μέταλλα χαρακτηρίζονται εκείνα που σε μικρές συγκεντρώσεις λειτουργούν τοξικά, συσσωρεύονται στα κύτταρα του οργανισμού (βιοσυσσώρευση) και είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία. Βαρέα μέταλλα θεωρούνται το κάδμιο, ο υδράργυρος, ο μόλυβδος, ο χαλκός, το νικέλιο και το αρσενικό.

   Η τοξικότητα των βαρέων μετάλλων είναι πλέον αποδεδειγμένη καθώς ακόμη και σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις μπορούν να προκαλέσουν μια σειρά από επιβλαβείς δράσεις στο κεντρικό νευρικό σύστημα, στο καρδιαγγειακό και γαστρεντερικό σύστημα, στους πνεύμονες, στα νεφρά, στο συκώτι, στους ενδοκρινείς αδένες καθώς και στο πάγκρεας.

   Τα βαρέα μέταλλα αποδιοργανώνουν την ενζυμική δραστηριότητα και καταλαμβάνουν υποδοχές θρεπτικών συστατικών. Έτσι, η ομοιόσταση του οργανισμού χαλάει και όλες οι βιοχημικές διαδικασίες του οργανισμού υπολειτουργούν.

Τοξικότητα και δράση των βαρέων μετάλλων

  Τα βαρέα μέταλλα υπάρχουν σε αφθονία στο περιβάλλον και η έκθεσή μας σε αυτά αναπόφευκτη. Περιβαλλοντική μόλυνση, καυσαέρια, τροφές με υψηλές συγκεντρώσεις σε βαρέα μέταλλα ακόμη και έκθεση σε βαρέα μέταλλα λόγω εργασίας, αποτελούν ορισμένες κοινές αιτίες τοξικότητας.

   Εισέρχονται στον οργανισμό μας είτε απευθείας μέσω του αέρα που εισπνέουμε, όπως ο μόλυβδος από τα καυσαέρια, το κάδμιο από τον καπνό του τσιγάρου, είτε μέσω του εδάφους περνάνε στα φυτά και τα ζώα και μπαίνουν στη διατροφική μας αλυσίδα.
Τα βαρέα μέταλλα στον οργανισμό μας αποθηκεύονται στον λιπώδη ιστό, λειτουργούν συσσωρευτικά και διαταράσσουν τη λειτουργία βασικών οργάνων. Η τοξικότητα εκδηλώνεται με:

  • ναυτία
  • διάρροια
  • εμετό
  • πόνο στην κοιλιακή χώρα
  • δυσλειτουργία του νευρικού συστήματος
  • καρδιαγγειακά προβλήματα
  • αναιμία

   Επιπλέον ενοχοποιούνται για κάποιες μορφές καρκίνου (κάδμιο, μόλυβδος, αμαλγάματα υδραργύρου), καθώς και για αύξηση του αυτισμού (υδράργυρος).

Αποτοξίνωση

   Η αποτοξίνωση από τα βαρέα μέταλλα αποτελεί διαδικασία που διαρκεί καιρό αλλά είναι απαραίτητο να γίνεται ώστε να εξασφαλιστεί η υγεία του οργανισμού. Η αποτοξίνωση γίνεται σε βασικά στάδια.

   Το πρώτο βήμα είναι η μείωση της έκθεσης στα βαρέα μέταλλα, όπως είναι η διακοπή καπνίσματος, η αποφυγή έκθεσης σε καπνό, καθώς και η μείωση της κατανάλωσης μεγάλων ψαριών σε μία μερίδα εβδομαδιαίως.

   Ως δεύτερο βήμα ορίζεται η επαρκής πρόσληψη ιχνοστοιχείων, βιταμινών και αντιοξειδωτικών στοιχείων μέσω της διατροφής. Συστήνεται αύξηση της κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, καθώς τα ιχνοστοιχεία που περιέχουν μειώνουν την απορρόφηση και η επίδραση των βαρέων μετάλλων στον οργανισμό καθώς σε ένα βαθμό εξουδετερώνουν τη δράση τους και βοηθούν στην αποβολή τους από τα κύτταρα. Επαρκής πρόσληψη ψευδαργύρου και σιδήρου μειώνουν την απορρόφηση του καδμίου, ενώ το ασβέστιο, το σελήνιο, ο σίδηρος και ο ψευδάργυρος μειώνουν την απορρόφηση του μόλυβδου.

   Ως τρίτο βήμα ορίζεται η ενίσχυση του οργανισμού με ουσίες που συμμετέχουν στην άμυνα του οργανισμού και ενισχύουν τις φυσικές διαδικασίες αποτοξίνωσης του σώματος και αδρανοποίησης των βαρέων μετάλλων. Χρησιμοποιούνται συνήθως ουσίες και κυρίως αμινοξέα που με τη μέθοδο της χηλοποίησης (chelation) – δεσμεύουν τα μέταλλα και έτσι βοηθούν στην απομάκρυνσή τους από τα κύτταρα. Πολύ σημαντικό είναι να γνωρίζουμε πως, καθώς τα βαρέα μέταλλα αποθηκεύονται στο λιπώδη ιστό, όταν κάνουμε δίαιτα πρέπει να παίρνουμε δεσμευτικά των βαρέων μετάλλων (χηλικοποιητές – metal chelators), ώστε να αποφεύγουμε την τοξίνωση.

Συμπληρώματα διατροφής και αποτοξίνωση

Σελήνιο

Αποτελεί ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό ιχνοστοιχείο το οποίο αναστέλλει τη δράση του υδραργύρου και του μόλυβδου, ενώ βοηθά στην αποβολή των βαρέων μετάλλων από τα κύτταρα , κυρίως μέσω των νεφρών. Η συμπληρωματική χορήγηση σεληνίου βοηθά στη μείωση της βιοσυσσώρευσης βαρέων μετάλλων στο σώμα.

Βιταμίνη C

Ένα από τα πιο γνωστά αντιοξειδωτικά μόρια το οποίο δεσμεύει και αδρανοποιεί τις ελεύθερες ρίζες, προστατεύοντας τα κύτταρα από οξειδωτικές βλάβες που προκαλούν τα βαρέα μέταλλα, όπως ο μόλυβδος, ο υδράργυρος και το κάδμιο. Υψηλές δόσεις ασκορβικού οξέος (>500mg/ημέρα) συμβάλλει στη μειωμένη πρόσληψη βαρέων μετάλλων από τα κύτταρα ενώ φαίνεται να μειώνει και την τοξικότητά τους.

Σκόρδο

Μέσω χηλοποίησης, χάρη στη συγκέντρωσή του σε θείο και κυστεΐνη, μπορεί και συνδέεται με τα βαρέα μέταλλα, διευκολύνοντας έτσι την αποβολή τους από το σώμα. Επιπλέον περιέχει ουσίες οι οποίες προστατεύουν από τις οξειδωτικές βλάβες των βαρέων μετάλλων.

Άλφα λιποϊκό οξύ και γλουταθειόνη

Αποτελούν από τα πιο ισχυρά αντιοξειδωτικά μόρια των κυττάρων. Αναστέλλουν οξειδωτικές βλάβες και βοηθούν στην καλύτερη λειτουργία και άλλων αντιοξειδωτικών μηχανισμών. Στο μόριο τους περιέχουν θείο, καθιστώντας τα ικανά να δεσμεύουν μέσω χηλοποίησης διάφορα μέταλλα, βοηθώντας έτσι την αποβολή τους από τα κύτταρα.

Βιταμίνη Ε

Αποτελεί μια λιποδιαλυτή βιταμίνη με ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Μειώνει τις βλάβες των βαρέων μετάλλων, ενισχύοντας την άμυνα του οργανισμού και τη δράση άλλων αντιοξειδωτικών μορίων.

Χλωρέλλα – Chlorella

Αποτελεί ένα φύκος το οποίο είναι πλούσιο σε χλωροφύλλη. Έχει αποτοξινωτικές ιδιότητες καθώς δεσμεύει στο μόριο του βαρέα μέταλλα, βοηθώντας στην αποβολή τους από τα κύτταρα (ψευδάργυρο, κάδμιο, χαλκό και μόλυβδο). Συμβάλλει στη μείωση της συσσώρευσης των βαρέων μετάλλων στα κύτταρα, ενώ επιταχύνει την απέκκρισή τους από τον οργανισμό.

Ζεόλιθος – Zeolite

Ο ζεόλιθος αποτελεί ένα ορυκτό το οποίο παρουσιάζει αντιοξειδωτικές ιδιότητες, δεσμεύει βαρέα μέταλλα και συμβάλλει στην απομάκρυνση των τοξινών από το σώμα.

Γαϊδουράγκαθο – Milk Thistle

Χρησιμοποιείται για την αποτοξίνωση και καλύτερη λειτουργία του ήπατος. Το ήπαρ αποτελεί το πιο σημαντικό όργανο στη λειτουργία του μεταβολισμού και της αποτοξίνωσης του αίματος από τοξικές ουσίες. Το γαϊδουράγκαθο βοηθάει στην αναγέννηση των κυττάρων του ήπατος καθώς και στην καλύτερη λειτουργία του.

Κορίανδρος – Cilantro

Δεσμεύει στο μόριο του βαρέα μέταλλα, όπως είναι ο υδράργυρος και ο μόλυβδος. Μειώνει τη βιοσυσσώρευσή τους στους ιστούς (νεφρά) και στα οστά, ενώ επίσης αναστέλλει την τοξική τους δράση.

NAC – N-Acetyl Cysteine

To ΝΑC αποτελεί πηγή L-κυστεΐνης για τον οργανισμό καθώς και πρόδρομο μόριο στην παραγωγή γλουταθειόνης. Αποτελεί δότη μορίων θείου, και ως αμινοξύ μπορεί και προσδένεται σε μέταλλα, βοηθώντας στην αποβολή τους από τον οργανισμό μέσω των νεφρών. Επιπλέον βοηθάει στην παραγωγή γλουταθειόνης, ενισχύοντας έμμεσα την αντιοξειδωτική ικανότητα των κυττάρων.

Προβιοτικά

Αποτελούν φιλικά βακτήρια τα οποία βελτιώνουν τη λειτουργία του γαστρεντερικού σωλήνα, ενισχύουν το βλεννογόνο του εντέρου και συμβάλλουν στην απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. Σε μελέτες φάνηκε πως ορισμένα βακτήρια (Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus plantarum, Bifidobacterium breve) δεσμεύουν βαρέα μέταλλα μειώνοντας την τοξική τους επίδραση και τη συσσώρευσή τους στους ιστούς.

   Στο Vita4you μπορείτε να βρείτε μεγάλη ποικιλία συμπληρωμάτων διατροφής για την αποτοξίνωση του οργανισμού.