Η δυσκοιλιότητα αποτελεί σήμερα μια από τις πιο συχνές γαστρεντερικές παθήσεις. Παρόλο που αποτελεί από τις πιο κοινές καταστάσεις, εάν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα, υποβαθμίζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ατόμων.

   Τι ορίζεται όμως ως δυσκοιλιότητα και πως μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε με φυσικό τρόπο;

Τι είναι

   Ως δυσκοιλιότητα ορίζεται η μη φυσιολογική κινητικότητα και κένωση του εντέρου, με αποτέλεσμα οι κενώσεις να είναι πιο αραιές ενώ τα κόπρανα είναι πιο σκληρά και πιο αφυδατωμένα.

   Η ρυθμός και ο τρόπος λειτουργία του εντέρου διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο. Ως φυσιολογική εντερική κένωση ορίζεται από 3 φορές την ημέρα έως και 3 φορές την εβδομάδα, χωρίς να υπάρχει καθορισμένη συχνότητα. Η δυσκοιλιότητα κατηγοριοποιείται σε δύο βασικές κατηγορίες, στη χρόνια και οξεία δυσκοιλιότητα. Τι μπορεί όμως να την προκαλέσει;

Τι προκαλεί δυσκοιλιότητα

   Το πιο συχνό αίτιο της δυσκοιλιότητας αποτελεί ο τρόπος ζωής και διατροφής. Δίαιτα χαμηλή σε φυτικές ίνες (διαλυτές και αδιάλυτες), αφυδάτωση, έλλειψη άσκησης ακόμη και η καθυστέρηση του να πάει ένα άτομο στην τουαλέτα, αποτελούν από τους πιο συχνούς παράγοντες που μεταβάλλουν τη λειτουργία και κινητικότητα του εντέρου. Συχνά, το άγχος και τα ταξίδια επιδρούν στο έντερο προκαλώντας δυσκοιλιότητα, ωστόσο η επίδρασή τους είναι προσωρινή.

   Επιπλέον του τρόπου διατροφής και ζωής, υπάρχουν και ορισμένες καταστάσεις και παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν δυσκοιλιότητα ή ακόμη και να δυσχεραίνουν τη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου. Ανάλογες καταστάσεις είναι ή εγκυμοσύνη, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, διάφορες νευρολογικές παθήσεις, η κατάθλιψη, ο καρκίνος του εντέρου καθώς και ορισμένα φάρμακα.

Αντιμετώπιση

   Όπως και σε όλες τις χρόνιες καταστάσεις η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία. Ωστόσο υπάρχουν διάφορες διαιτητικές αλλαγές και αλλαγές του τρόπου ζωής που μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση και ανακούφιση από τη δυσκοιλιότητα. Εάν και τα περισσότερα άτομα χρησιμοποιούν υπακτικά φάρμακα, η χρήση τους εάν και βοηθητική δεν αποτελεί παρά μόνο μια προσωρινή λύση.

Διατροφή

   Η πρώτη και κύρια αλλαγή είναι η αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών, διαλυτών και αδιάλυτων μέσω αύξησης της κατανάλωσης φρούτων, λαχανικών, βρώμης, αποξηραμένων φρούτων, σιτηρών και δημητριακών ολικής άλεσης. Για την καλύτερη δράση των φυτικών ινών απαιτείται η άφθονη κατανάλωση νερού παράλληλα με τη λήψη φυτικών ινών, ώστε να μπορέσουν να διογκωθούν στον εντερικό σωλήνα.

   Σύμφωνα με επίσημες συστάσεις η ημερήσια πρόσληψη φυτικών ινών πρέπει να είναι 25-35 γραμμάρια, μια σύσταση η οποία πρακτικά δύσκολα επιτυγχάνεται. Προσοχή πρέπει να δίνεται στην υπερπρόσληψη φυτικών ινών, καθώς μπορεί να προκαλέσει τυμπανισμό, αέρια και κολικούς. Σε περιπτώσεις που δεν μπορούν να γίνουν αλλαγές στη διατροφή ώστε να ενσωματωθούν αντίστοιχες φυτικές ίνες στη διατροφή, τότε συμπληρώματα φυτικών ινών μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά.

Τρόπος ζωής

   Η άσκηση και ιδιαίτερα, η άσκηση αυξημένης έντασης, φαίνεται να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας και στη συχνότερη κένωση του εντέρου. Αντίθετα η καθιστική ζωή, μπορεί να έχει δυσμενείς επιδράσεις στην κινητικότητα του εντέρου, καθώς θα λέγαμε πως το έντερο «τεμπελιάζει».

 

Συμπληρώματα διατροφής

Φυτικές ίνες και προβιοτικά

  • Ψύλλιο (Psyllium Husk). Το ψύλλιο αποτελεί μια διαιτητική διαλυτή ίνα η οποία βοηθά στην αύξηση του όγκου των κοπράνων. Προέρχεται από ένα φυτό με την ονομασία Plantago και βοηθά τόσο στη αντιμετώπιση της διάρροιας όσο και της δυσκοιλιότητας. Το ψύλλιο όταν έρχεται σε επαφή με το νερό δημιουργεί μια ζελατινώδη μάζα η οποία διευκολύνει το πέρασμα των κοπράνων από το γαστρεντερικό σωλήνα.

  • Γλυκομαννάνη (Glucomannan). Η γλυκομαννάνη αποτελεί μια διαλυτή φυτική ίνα η οποία προέρχεται από το φυτό Konjac. Ως φυτική ίνα απορροφά μεγάλες ποσότητες νερού στο μόριο της, αυξάνει τη περίσταλτικότητα του εντέρου και τον όγκο των κοπράνων, βοηθώντας έτσι στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας.

  • Προβιοτικά. Τα προβιοτικά αποτελούν φιλικά βακτήρια για το έντερο τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Ο συνδυασμός λήψης προβιοτικών με στελέχη Lactobacillus, Bifidobacteria και Sacchromyces boulardi, σε συνδυασμό με πρεβιοτικά όπως είναι η ινουλίνη, οι γαλακτο- και φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες βοηθούν στην αντιμετώπιση ήπιας και σοβαρής δυσκοιλιότητας.

 

Αυξητικά του όγκου των κοπράνων

  • Λιναρόσπορος (Flaxseed). Περιέχει διαλυτές φυτικές ίνες και διατίθεται σε ολόκληρο σπόρο και σε κοπανισμένη μορφή. Το λινέλαιο δεν βοηθάει στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Μπορεί να αναμειχθεί σε τρόφιμα, νερό και χυμό.
  • Άλλα τρόφιμα που λειτουργούν ως αυξητικά του όγκου των κοπράνων είναι η βρώμη, το πίτουρο, η τριγονέλλα (fenugreek – trigonella) καθώς και το κριθάρι ολικής άλεσης (barley).

Οσμωτικά υπακτικά

   Τα οσμωτικά υπακτικά βοηθούν στην κινητικότητα του εντέρου, καθώς λόγω χημικής δομής απορροφούν μεγάλες ποσότητες νερού στο μόριο του από τους περιβάλλοντες ιστούς. Με αυτόν τον τρόπο μαλακώνουν τη μάζα των κοπράνων, αυξάνοντας τις εντερικές κινήσεις.

  • Μακρογόλη (macrogol). Η μακρογόλη αποτελεί μια ουσία η οποία βελτιώνει την κινητικότητα του εντέρου και συμβάλλει στην αντιμετώπιση χρόνιας και οξείας δυσκοιλιότητας. Επειδή δεν μεταβολίζεται από την εντερική χλωρίδα, δεν παρουσιάζει τις δυσάρεστες συνέπειες των κοινών υπακτικών, όπως είναι ο μετεωρισμός και το αυξημένο αίσθημα δυσφορίας. Το όφελος της μακρογόλης έγκειται στο ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί μακροχρόνια, ενώ η λήψη του είναι ασφαλής ακόμη και από θηλάζουσες γυναίκες.
  • Πολυαιθυλενογλυκόλη (Peg). Βρίσκεται συνήθως σε διάλυμα με ηλεκτρολύτες και λειτουργεί ως καθαρτικό. Προκαλεί διάρροια καθώς απορροφά μεγάλες ποσότητες νερού, αυξάνει την περισταλτικότητα του εντέρου και μαλακώνει σημαντικά τα κόπρανα. Χρησιμοποιείται για σύντομο χρονικό διάστημα.
  • Λακτουλόζη (Lactulose). Η λακτουλόζη αποτελεί ένα μόριο του οποίου η δομή μοιάζει με αυτή των υδατανθράκων. Χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της χρόνιας δυσκοιλιότητας, αλλά η δράση της είναι σχετικά πιο αργή, σε σχέση με τα άλλα υπακτικά.
  • Γλυκερίνη. Βοηθά στην περιστασιακή αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Δρά οσμωτικά συγκρατώντας πολλά μόρια νερού, μαλακώνοντας τα κόπρανα. Λειτουργεί ως άριστο μαλακτικό κοπράνων και βοηθά στην κένωση του εντέρου. Διατίθεται κυρίως σε πρωκτικά υπόθετα.

Ενεργοποιητές της κένωσης του εντέρου (βότανα)

      Η χρήση βοτάνων για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας αποτελεί μια παλιά και καλά μελετημένη πρακτική. Τα βότανα εάν και βοηθούν στην άμεση αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, η δράση τους διαρκεί μόνο για το διάστημα που λαμβάνονται. H δράση τους εντοπίζεται στο ότι ενεργοποιούν την κένωση του εντέρου προκαλώντας συσπάσεις. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι ο οργανισμός «συνηθίζει» τη δράση τους με αποτέλεσμα να «τεμπελιάζει» αργοτερα να λειτουργήσει χωρίς τη λήψη τους. Παρά την εθιστική τους δράση, βοηθούν σημαντικά στην άμεση ανακούφιση και αντιμετώπιση της σοβαρής δυσκοιλιότητας, απλώς θα πρέπει να χρησιμοποιούνται περιστασιακά και με μέτρο. Η αυξημένη χρήση τους μπορεί να προκαλέσει εντερικό πόνο, αφυδάτωση και διαταραχές ηλεκτρολυτών.

  • Σέννα (Senna). Αποτελεί από πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα βότανα για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Προκαλεί συσπάσεις του εντερικού τοιχώματος με αποτέλεσμα να διευκολύνει την κένωση. Η χρήση της είναι για μικρό χρονικό διάστημα.
  • Cascara sagrada. Βότανο το οποίο αυξάνει τη συχνότητα των κενώσεων και βελτιώνει παράλληλα την κινητικότητα του εντέρου. Υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει διάρροια.
  • Αλόη Βέρα (Aloe Vera). Η αλόη βέρα με ανθρακινόνη αποτελεί μια ουσία η οποία έχει ισχυρές υπακτικές ιδιότητες. Ανήκει στην ίδια οικογένεια φυτών με τη Cascara και τη σέννα και βοηθά στη σύσπαση και κένωση του εντέρου. Υπερκατανάλωση μπορεί προκαλέσει εντερικό πόνο.

   Στο Vita4you μπορείτε να βρείτε μεγάλη ποικιλία σε συμπληρώματα διατροφής, τρόφιμα και υπόθετα για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας.