Ώρα για ένα λαχταριστό μυρωδάτο καφέ! Mας συντροφεύει καθημερινά στις συζητήσεις μας, στα διαλείμματά μας, στην ξεκούρασή μας, όμως άραγε ξέρουμε όλα όσα μας προσφέρει;

Από πού προέρχεται

  Ο κόκκος του καφέ προέρχεται από το καφεόδεντρο, έναν αρκετά κορμώδη αειθαλή θάμνο. Στον κόσμο υπάρχουν πάνω από 60 αναγνωρισμένες ποικιλίες καφέ, οι οποίες διαφέρουν ως προς τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, δηλαδή, γεύση, άρωμα και ένταση. Τα στάδια παραγωγής του καφέ είναι η συλλογή των κόκκων καφέ από τη φυτεία, η επεξεργασία, το ψήσιμο και το άλεσμα – καβούρντισμα των κόκκων.

Τα συστατικά του καφέ

  Η σύσταση του καφέ μπορεί να διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα την ποικιλία και τον τρόπο επεξεργασίας του. Όσον αφορά τα μακροθρεπτικά συστατικά περιέχει υδατάνθρακες, κυρίως πολυσακχαρίτες, πρωτεΐνες και αζωτούχες ενώσεις με κυριότερες την καφεΐνη, ενώ δεν περιέχει σχεδόν καθόλου λίπος.

  Όσον αφορά τα μικροθρεπτικά συστατικά, περιέχει βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε, κάλιο, μαγνήσιο, φώσφορο, ασβέστιο και θείο καθώς και ορισμένα οξέα όπως είναι το χλωρογενικό οξύ και οι λιγνάνες.

Τι είναι η καφεΐνη και ποιες είναι οι δράσεις της

   Ένα από τα πιο αγαπημένα ροφήματα δε θα μπορούσε παρά να αποτελέσει πόλο έλξης και μελέτης και όχι άδικα. Η καφεΐνη αποτελεί μια κρυσταλλική λευκή ουσία η οποία έχει χαρακτηριστική πικρή γεύση. Απορροφάται σε διάστημα 30 με 60 λεπτά από τη λήψη της και παραμένει στο σώμα για περίπου 4 ώρες.

Οι δράσεις της καφεΐνης, όπως έχουν διαπιστωθεί από πολλές μελέτες είναι:

  • Αύξηση της θερμογένεσης τη τροφής
  • Βοηθά άμεσα ή έμμεσα στη μείωση βάρους/λίπους
  • Ενεργητικότητα
  • Βελτίωση αντανακλαστικών
  • Μείωση του άγχους και της κόπωσης
  • Αντιοξειδωτική προστασία
  • Προσφέρει κορεσμό
  • Βελτίωση ψυχικής και νοητικής κατάστασης
  • Βελτίωση της μνήμης και πνευματική απόδοση
  • Αύξηση της σωματικής ενέργειας και αθλητικής απόδοσης
  • Καλύτερoς έλεγχος και ρύθμιση γλυκόζης αίματος

   Η κυριότερη δράση της καφεΐνης είναι υπερδιέγερση που προκαλεί και η ικανότητά της ενισχύει την επαγρύπνηση. Είναι πλέον σαφώς τεκμηριωμένο, πως διεγείρει το κεντρικό νευρικό σύστημα, αναστέλλοντας τη δράση της αδενοσίνης. Το αποτέλεσμα είναι ο εγκέφαλος να μην μπαίνει σε κατάσταση ηρεμίας και να μην λαμβάνει μηνύματα κούρασης και έτσι να ενισχύεται η διανοητική και σωματική ικανότητα. Σε αυτήν την ιδιότητα της καφεΐνης αποδίδεται και η αναλγητική δράση της όσον αφορά τις ημικρανίες και τους πονοκεφάλους.

  Παρόλο που διεγείρει το νευρικό σύστημα δεν υπάρχουν σαφείς αναφορές που να τη συνδέουν με την αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Επιπλέον, φαίνεται πως η καφεΐνη ασκεί και μια προστατευτική δράση, χάρη στα αντιοξειδωτικά φυτοχημικά στοιχεία που περιέχει, έναντι σε ορισμένους τύπους καρκίνου (π.χ. καρκίνο του παχέως εντέρου, του ήπατος, του ενδομητρίου κ.α.).

Παρενέργειες καφεΐνης

  Παρόλο που είναι ένα ιδιαίτερα γευστικό ρόφημα, δεν παύει να έχει ορισμένες ιδιαιτερότητες – αντενδείξεις. Η αύξηση της νευρικής διέγερσης που προκαλεί μπορεί να επιφέρει εκνευρισμό, αυπνία, αύξηση των καρδιακών παλμών και υπερένταση. Πολλοί αναφέρουν πως η λήψη καφεΐνης μπορεί να επιφέρει και ορισμένα γαστρεντερικά συμπτώματα (π.χ. γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση), ωστόσο δεν υπάρχουν πολλές μελέτες που αποδεικνύουν αυτή την επίδραση.
Καλό θα ήταν άτομα που έχουν από αϋπνίες ή υποφέρουν από διαταραχές του ύπνου, άτομα ευερέθιστα, παιδιά και γυναίκες έγκυος ή θηλάζουσες να μειώνουν την πρόσληψη καφεΐνης ώστε να αποφεύγονται τυχόν δυσμενείς καταστάσεις για την υγεία.

Πόση καφεΐνη μπορούμε να παίρνουμε καθημερινά;

Η μέση συνιστώμενη λήψη είναι 1 με 3 φλιτζάνια ανά ημέρα. Ωστόσο λόγω του ότι υπερβολική λήψη καφεΐνης μπορεί να έχει ορισμένες δυσμενείς συνέπειες, έχει οριστεί ως ανώτερο όριο τα 400mg/ημέρα (4 φλιτζάνια καφέ) για τους ενήλικες και 200mg/ημέρα (~2φλιτζάνια) για τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Ας μην ξεχνάμε όμως, πως καφεΐνη υπάρχει και σε άλλα τρόφιμα ή ροφήματα εκτός του καφέ, συνεπώς χρειάζεται να τα λαμβάνουμε όλα υπόψιν.