Η βιταμίνη C είναι ένα από τα πιο γνωστά και πολυσυζητημένα στοιχεία της φύσης. Πόσα όμως γνωρίζουμε για τις δράσεις της στον οργανισμό και τη σημασία της καθημερινής λήψη της;

Oρισμός

  Η βιταμίνη C αποτελεί μία υδατοδιαλυτή βιταμίνη που είναι γνωστή και ως ασκορβικό οξύ. Το μόριο της βιταμίνης είναι ιδιαίτερα ασταθές και πολύ ευαίσθητο στη θερμότητα, στο οξυγόνο καθώς και σε ορισμένα μέταλλα και ενώσεις (χαλκός, διττανθρακική σόδα κ.α.). Το όνομα του οξέος προέκυψε από την ασθένεια σκορβούτο, η οποία παρατηρήθηκε σε άτομα που είχαν έλλειψη της βιταμίνης.

  Φυσιολογικά ανευρίσκεται σε πληθώρα λαχανικών και φρούτων, όπως είναι οι πιπεριές, οι πατάτες, το μπρόκολο, τα εσπεριδοειδή, οι φράουλες κ.α.. Πολλοί φυτικοί και μονοκύτταροι μικροοργανισμοί μπορούν να τη συνθέσουν από γλυκόζη, με εξαιρεση τον ανθρώπινο οργανισμό, με αποτέλεσμα να κρίνεται απαραίτητη η καθημερινή λήψη μέσω της διατροφής.

Έλλειψη και συμπτώματα

  Καθώς το ασκορβικό οξύ αποτελεί ένα υδατοδιαλυτό μόριο, δεν υπάρχει η δυνατότητα αποθήκευσης της βιταμίνης στο σώμα. Το αποτέλεσμα είναι η μειωμένη πρόσληψη της βιταμίνης να οδηγεί σε εμφάνιση συμπτωμάτων μόλις σε διάστημα ενός μήνα. Κύρια συμπτώματα είναι:

  • Αιμορραγίες
  • Μειωμένη επούλωση τραυμάτων
  • Ατονία
  • Καταστοφή κολλαγόνου επιδερμίδας – ρυτίδες
  • Μειωμένη απορρόφηση άλλων συστατικών της τροφής
  • Κακής ποιότητα τριχωτό

 Η μεγάλη έλλειψη βιταμίνης C οδηγεί σε μια παθολογική κατάσταση που ονομάζεται σκορβούτο, ωστόσο είναι μια κατάσταση σχετικά σπάνια.

Ιδιότητες

  Η βιταμίνη C συμμετέχει σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού, όπως:

Αντιοξειδωτική προστασία

  Αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά αντιοξειδωτικά στοιχεία της φύσης. Έχει την ιδιότητα να αδρανοποιεί τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου προστατεύοντας τα κύτταρα από οξειδωτικές βλάβες. Προστατεύει άλλα στοιχεία και βιταμίνες από οξείδωση (π.χ. βιταμίνη Ε). Εξαιτίας της ισχυρής αντιοξειδωτικής της δράσης έχει συνδεθεί με την πρόληψη εμφάνισης πολλών χρόνιων παθήσεων, όπως καρδιαγγειακά (μείωση οξείδωσης LDL χοληστερόλης) και καρκίνος. Επιπλέον έχει βρεθεί πως σε συνδυασμό με βιοφλαβονοειδή συμμετέχει στην ακεραιότητα των αγγείων.

Ενίσχυση ανοσοποιητικού συστήματος

  Μελέτες έδειξαν πως το ασκορβικό οξύ κινητοποιεί και διεγείρει τη δράση των λευκών αιμοσφαίριων, ενώ συμμετέχει και στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Επιπλέον, συμμετέχει στην παραγωγή αντισωμάτων, βοηθώντας τον οργανισμό να αναρρώσει γρηγορότερα από ιώσεις, γρίπη, λοιμώξεις ή κρυολογήματα.

Αντιμετώπιση αλλεργιών

Η βιταμίνη C λειτουργεί ως ένα φυσικό αντιισταμινικό. Έχει την ιδιότητα να μειώνει τα επίπεδα της ισταμίνης, ορμόνη που αυξάνεται σε περιπτώσεις αλλεργικών αντιδράσεων και είναι υπεύθυνη για τα αλλεργικά συμπτώματα.

Παραγωγή κολλαγόνου

  Το κολλαγόνο είναι ένα πεπτίδιο του συνδετικού ιστού, υπεύθυνο για την ακεραιότητα και τη συνοχή της επιδερμίδας. Το ασκορβικό οξύ αποτελεί βασικό στοιχείο για την παραγωγή κολλαγόνου. Χάρη στην παραπάνω ιδιότητα, πολλοί έδωσαν στη βιταμίνη C τον όρο “αντιγηραντική βιταμίνη” και χρησιμοποιείται ευρέως σε συμπληρώματα για την υγεία του δέρματος καθώς και σε καλλυντικές αντιγηραντικές – αντιρυτιδικές κρέμες για το πρόσωπο.

Απορρόφηση και σύνθεση άλλων μορίων

  Η ταυτόχρονη λήψη βιταμίνης C και σιδήρου, ιδιαίτερα του μη αιμικού που βρίσκεται σε φυτικές πηγές, μπορεί έως και να διπλασιάσει την απορρόφησή του. Επιπλέον συμμετέχει στη βιοσύνθεση νευροδιαβιβαστών, ορμονών των επινεφριδίων, L-καρνιτίνης καθώς και στον μεταβολισμό των πρωτεϊνών.

Επούλωση πληγών και τραυμάτων

  Καθώς συμμετέχει στη παραγωγή κολλαγόνου, επαρκής λήψη της βιταμίνης συμβάλλει στην ταχύτερη επούλωση πληγών και τραυμάτων. Βοηθά στην ανάπτυξη και αποκατάσταση των ιστών, βελτιώνοντας την ελαστικότητα και τη συνοχή του δέρματος.

Στοματική υγεία

  Έχει βρεθεί ότι βοηθά στην επούλωση πληγών του στόματος και των ούλων καθώς και στην γενικότερη υγεία των δοντιών. Έλλειψη βιταμίνης οδηγεί σε αιμορραγίες ούλων, οι οποίες αποκαθίστανται μετά τη λήψη της.

Μορφές βιταμίνης C

  Στο εμπόριο υπάρχει μεγάλη ποικιλία συμπληρωμάτων βιταμίνης C και σε διάφορες μορφές, όπως ταμπλέτες, αναβράζοντα δισκία, σκόνη ή μασώμενες ταμπλέτες για παιδιά. Στη φύση όπως και στην πλειοψηφία των συμπληρωμάτων ανευρίσκεται ως ασκορβικό οξύ. Ωστόσο, καθώς ως οξύ πολλές φορές προκαλεί στομαχικές διαταραχές, διατίθεται και σε εστεροποιημένη μορφή (π.χ. ασκορβικό ασβέστιο).

 Η εστεροποιημένη μορφή είναι πιο φιλική σε άτομα με στομαχικά έλκη η γαστρεντερική ευαισθησία. Επιπλέον εξασφαλίζει πολύ πιο γρήγορη και καλύτερη απορρόφηση της βιταμίνης από τον οργανισμό (βιοδιαθεσιμότητα) ενώ παραμένει στο αίμα για μεγαλύτερο διάστημα, σε σχέση με το απλό ασκορβικό οξύ.

 Υπάρχει μεγάλη ποικιλία συγκεντρώσεων βιταμίνης στα συμπληρώματα του εμπορίου που κυμαίνεται από 100 έως και 1500mg ανά δόση. Για μεγιστοποίηση της δράσης της πολλές φορές συνδυάζεται με κουερσετίνη, ψευδάργυρο και βιοφλαβονοειδή, γενικότερα. Πηγές βιταμίνης C στα συμπληρώματα είναι το εκχύλισμα άγριου τριαντάφυλλου (rose hips) , το εκχύλισμα καρπών αγριοκέρασου (acerola).

Δοσολογία

  Η λήψη της βιταμίνης C πρέπει να είναι καθημερινή και να εξασφαλίζεται είτε μέσω της διατροφής ή μέσω συμπληρωμάτων διατροφής. Η ημερήσια συνιστώμενη δόση για τους ενήλικες είναι 75mg και 90mg για γυναίκες και άνδρες, αντίστοιχα. Τα άτομα που καπνίζουν, λόγω μεγάλου οξειδωτικού stress, χρειάζεται να λαμβάνουν περίπου 35mg βιταμίνης επιπλέον καθημερινά για να καλύψουν τις ανάγκες τους.

Aντενδείξεις – παρενέργειες

  Καθώς δεν αποθηκεύεται στο σώμα, η λήψη βιταμίνης σε μεγάλες ποσότητες δεν έχει τοξική δράση. Ωστόσο σε μεγαδόσεις (υπερδοσολογία) μπορεί να προκαλέσει διάρροια, πόνους στην κοιλιακή χώρα, ναυτία και γαστρεντερικές διαταραχές. Ως ανώτερο επιτρεπτό ημερήσιο όριο ορίζονται τα 2000 mg. Τα άτομα με νεφρολιθίαση ή που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για κατάθλιψη θα πρέπει να συμβουλεύονται, πριν τη λήψη βιταμίνης C, τον ιατρό τους.

Στο κατάστημά μας μπορείτε να βρείτε μεγάλη ποικιλία συμπληρωμάτων βιταμίνης C.